• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası

Gülenay Pınarbaşı'nın Web Sitesi

Site Menüsü
takipet

bahsedenler

Maraşi kütüphanesi, cefr ilmi ve falname

Geçtiğimiz senelerde  Aksiyon dergisinde bir dosya haber okumuştum. Maraş'tan İran'a El Maraşî ailesi... (http://www.aksiyon.com.tr/aksiyon/haber-23210-34-marastan-irana-el-maras%C3%AE-ailesi.htmlTimur’un Anadolu’ya saldırdığı tarihlerde, kendileri için artık emin görünmeyen Maraş’ı terk edip ve İran’a göçen soyu ehlibeytten İmam Ali Zeynelâbidîn’e dayanan Maraşî ailesini anlatıyordu. Dosyada beni en çok heyecanlandıran dünyanın en büyük yazma eser kütüphanelerinden biri olan (3.) Ayetullah Maraşi kütüphanesi idi. Yazıyı okuduğumda kütüphanedeki el yazması eserleri tek tek toplayan ve binanın temeline ilk toprağı kendi elleriyle atan Ayetullah el Maraşî’nin türbesini ve kütüphanesini görmeyi çok içten dilemiştim. Dua kapıları açıkmış demek ki… Geçtiğimiz ayki seyahatimizde nasip oldu.

 

 

Maraşî kütüphanesi, İran’ın dini merkezi Kum şehrinde. Kütüphanenin girişinde yazma eserleri, binbir zorlukla toplayan alim Maraşi’nin türbesi var. Adeta ilmin kölesi olan bir yaşamın ruhaniyetini yine ilimle sonsuza kadar yaşatma isteği ile sizi karşılıyor. Kütüphanedeki eserler paha biçilmez.Binlerce eseri toplamasındaki sırları çok çarpıcı bir şekilde ifade etmiş; Anne-babama saygı ve hürmet, helal yemek-helal giysi ve ehlibeyt imamlarının torunlarından Hz. Masume’nin yardımı.

Kütüphanede dünyanın en eski yazmalarından İncil, Zebur, Avesta gibi eserlerle birlikte İmam Cafer Sadık'a dayandırılan Cifr ilmini anlatan eserler de var. Gelecekte vuku bulacak olayları değişik metotlarla öğrettiğine inanılan bir ilim olarak adlandırılan Cefr-Cifr insanoğlunun en çok merak ettiği bir o kadar da istismar ettiği bir ilim dalı. Kütüphane görevlisi bizim bildiğimiz aksine bu ilmin Hz. Fatma'ya dayandığını, Hz. peygamber soyundan gelenlerin hem geçmiş hem gelecekle ilgili ihtiyaç duydukları bilginin bizzat ehlibeytin annesi Fatma tarafından yazıldığına inanıldığını anlattı. Ca'fer es Sadık'ın bu gizli bilgileri cefr adı verilen oğlak derisine yazdığı için bu isim verilmiş.

Kütüphanecinin üzerinde durduğu şu nokta çok önemliydi: Cefr ilmi bir fal ya da çalışarak başarılabilecek, öğrenilecek bir ilim değil, keşf ve ilham yolula öğrenilebilecek bir anlamda manevi mertebe. Üç aşaması var biri astroloji ve rüyalarla alakalı ilm-i  nücûm ilmini (İslam edebiyatında müneccimlik ve cefr birleştirilerek bir tür oluşturulmuş ve bunun adına da "melâhim" denmiştir),remil (sihir, ilm-i hurûf, ebced, tılsım vs.) ve sonunda keşf-keramet ve ilhamla başarılabilen ehli beyt bilgisini de içeren cefr-i Rabbanî. Aslında ehli beyt bilgisini, Hz. Ali'nin Kuran-ı Kerim'in Batıni yorumları olarak da tanımlayabiliriz. (Ben öyle anladım!)

Tasavvufi dünyada, Muhyiddin İbnü'l Arabî'nin el Fütûhâtü'l Mekkiyesi'nde anlattığı harflerle varlıklar arasındaki ilişkide bu ilme dayanmaktadır. Devrimize yakın yaşamış alimlerden Bediüzzaman Said Nursi'de eserlerinde besmelenin, hû zamirinin ebced metoduna göre bazı gizli manalar içerdiğini belirtmiş, eserlerinde cefr ilmine yer vermiştir.

Maraşî kütüphanesinin oldukça bilgili görevlisi, Ayetullah Maraşî'nin de bir dönem cefr ilmiyle ilgilendiğini anlattı ve bu ilimle uğraşanların hatta sadece okuma düzeyinde ilgileneceklerin bile nefsini sıkı bir terbiyeye alması gerektiğini söyledi ki bu ilimlerle önüne gelenin uğraşmaması yolunda önemli bir uyarıydı.

Geleceği merak etme, fal baktırma geçmişten geleceğe birçok toplumun özellikle de kadınların uğraştığı işlerdendir. İşte cefr ilmi ve Ca'fer es Sadık'a izafe edilen bir tür doğmuştur edebiyatımızda: Falnâmeler. Bir anlamda tefe'ül-hayra yorma olan bu eserlerin en bilindiği Tefe'ülname-i Muhyiddin Arabîdir. Bir işe başlayıp başlamama konusundaki tereddünüzü  gidermeye yönelik bir davranış olan tefe'ül açmak bilinen bir uygulamadır. Tefe'ülname-i Muhyiddin Arabî'nin girişindeki yazıdan anladığımız kadarıya bu işe niyetlendikten sonra tefe'ül'ü dini bir davranış kabul etmek, kıbleye dönmek, salavât-ı şerife okumak makbuldür. 

tweet