• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası

Gülenay Pınarbaşı'nın Web Sitesi

Site Menüsü
takipet

bahsedenler

Tarihin Donduğu Şehir: Toledo

Herman Hesse, romantik şehirler isimli kitabında ne doğduğu şehir Calwe ne de yaşadığı Basel’i romantik şehir olarak tasvir etmemiştir.

 Doğrusu kitabını okumadım sadece o kitaptan alıntıAşk Yorgunu şiirini biliyorum. İkiyüzlü kaderi, pençelerini göstermeyen kaplanı dizelerine konu yapıyor. Romantik şehirlerde aşk yorgunu olunur mu bilemem ama 20. yy’ın sinema eliyle romantik ilan edilen ne Paris’i ne Viyana’sı hatta Roma’sı Toledo kadar hatta boynu bükük Mezguita’nınarkasına saklanan Cordoba kadar romantik olamaz.

Toledo, dünyada Cervantes’in yazdığı Don Kişot ve onun yardımcısıSancho Panza ile ilgili hikayeleri ünlü bir kent. Başkent Madrid’in 70 km güneyinde dağlık bir bölgede bulunuyor.yToledo'nın kapısıİspanya için sadece bir hafta sonunuz varsa, THY uçağı ile 4 saatte Madrid’e, Madrid’den Toleda’ya 11 euroyla bir trenle gelebilirsiniz. Çok iyi düzenlenmiş yönlendirme tabelaları ile şehri bir uçtan uca güvenle gezmek mümkün.

Toleda, İspanyol İmparatorluğu'nun kanlı tarihe sahip eski başkentlerinden biri olarak 1986 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası ilan edilmiş. Ortaçağ mimarisiyle çevrilen kent adeta bir labirent gibi, iç içe geçmiş sokaklarla bezenmiş. Dik ve dar Arnavut kaldırımlı sokakları, aralardan esen bir meltem eşliğinde yürümek mümkün. Ünlü ressam El Greco edebiyatçılara ilham kaynağı olan olgunluk dönemi eserlerini İspanya’nın en büyük üçüncü katedrali olan Toledo Katedrali için yapmış. Araplar, kente uzun dönem sahip olmuş. Çeviri ilminin gelişmesine büyük katkıda bulunmuşlar.

Bu şehir kanlı İsabel’e rağmen romantik diyebiliriz. Modern yüzyılların masalı gibi dinlediğimiz çok kültürlülük yüzyıllar boyunca akil adamlar ve sanatçılar tarafından Toleda’da yaşanmış. Bu çok kültürlü kentin bilmecesini birkaç saatte çözmeye çalışmak çok anlamlı değil elbette. Ancak, özel bir kader, Toledo veya şimdi yazıyı kaleme aldığım Cordoba’yı herhangi bir kitapta yazılı olmayan bir ruhla ve kişisel deneyimle yaşamak en güzeli. Trajik bir aşkı anlatan şarkıdaki gibi bozkırdaki han gibi, yıkık bir mezar gibi hem sevilmeyi hem keşfedilmeyi bekliyor.

Toledo'da da hrıstiyanlığın korkunç soğukkanlılığını yükselse de Toledo Katolik İspanya üzerine aşılı Ortadoğu gibi. Avrupa’nın birçok kentindeki kasvetten burada eser yok. Mekke’den gelen meltem buralara ulaşmış sanki. Toleda ismi, Tuleytula Endülüslü şair Ebu’l-beka Salih B. Şerif’in “Endülüs Mersiyesi” adlı eseri Feryadnamede’ geçiyor. Müslümanlarla Katolik İspanyolların savaşı sırasında bir ortaçağın kanlı karanlığını bir nebze aydınlatan medeniyetin yıkılışının etkileyici bir dille anlatıldığı kaside göz yaşartıcı bir trajediyi anlatmaktadır.

Tajo (Tagus) Nehri’nin üç tarafında yükselen kent, sanat tarihçilerince Yahudi, Mağribi ve Hıristiyan hazinelerinin zengin karışım, Avrupa'nın sanat başkentlerinden biri kabul ediliyor.

Sembolizm dolu sihirli bir şehir gibi görünen Toleda’nın sihri, engizisyon sırasında cadılar mücadele adı altındaki -bu “cadı” meselesi son derece tartışmalıdır-, idamların yapıldığı alanda bozuluyor.

Otantik mimarisini, otantik eşyalarla süslemeyi bilen turizm aklı, bir kılıç yapım fabrikasını ve şehrin kökleri Ortadoğu’ya dayanan el sanatıDamascene üretim atölyesini turistlere açmış. Toledo, tam olarak Endülüs bölgesine ait olmasa da Müslümanların kültürüne sahip çıkmak, felsefenin, çevirinin izlerini takip etmek için daha çok bu yörelere seyahat etmeleri güzel olur.

Son bir bilgi: Müslümanların Endülüs'teki hâkimiyetlerinin sarsılmaya başlaması, Tuleytula'nın (Toledo) 478/1085 yılında Hıristiyanların eline geçmesiyle başlamış. Stratejik birçok özelliği olan kentte Müslümanların izini sürmek umarım daha çok araştırmacıya nasip olur.

 

tweet